ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ

ਫਾਲੋ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚੋ!

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਛੁੱਪੇ ਜੋਖਮ

ਸਕ੍ਰੋਲ. ਪਸੰਦ ਕਰੋ. ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ. ਇੰਵੈਸਟ?
ਅੱਜ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੀਲ ਦੂਰ ਹੈ.
ਇੱਕ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, “ਹਰ ਮਹੀਨੇ ₹5,000 ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਰੋੜਪਤੀ ਬਣੋ.”
ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ.
ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ "ਅਗਲੇ ਵੱਡੇ ਸਟਾਕ" ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਹੈ ਨਾਂ? ਪਰ ਗੱਲ ’ਚ ਇੱਕ ਪੇਚ ਵੀ ਹੈ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਥਾਕਥਿਤ ਫਿਨਫਲੂਐਂਸਰ ਯੋਗ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਹੀਂ ਹਨ. ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਰਜਿਸਟਰਡ ਖੋਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ - ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ.

ਮਾਰਚ 2025 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ (ਸੀਐਫਏ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ) ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ 82% ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਫਿਨਫਲੂਐਂਸਰ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੰਫਲੂਐਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 2% ਹੀ ਸੇਬੀ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ 33% ਸਿੱਧੇ ਸਟਾਕ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ - ਜੋ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 8% ਨਿਵੇਸ਼ਕ - 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14% ਤੱਕ - ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਜਾਂ ਸਕੈਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ.

ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਫਿਨਫਲੂਐਂਸਰ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹਨ.

ਇਹ 'ਫਲੂਐਂਸਰ' ਕੌਣ ਹਨ?

ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ ਜੋ ਸਟਾਕ, ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ, ਕ੍ਰਿਪਟੋ, ਆਈਪੀਓ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ- ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਵੱਡੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਈਆਂ ਕੋਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ.
ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਦੱਸੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਂਝ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ. ਬਾਕੀ ਡੀਐਮ ਰਾਹੀਂ "ਨਿੱਜੀ ਸੁਝਾਅ" ਆਫਰ ਕਰਦੇ ਹਨ.

ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਸੇਬੀ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਪੇਪਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ
(https://www.sebi.gov.in/reports-and-statistics/reports/aug-2023/consultation-paper-on-association-of-sebi-registered-intermediaries-regulated-entities-with-unregistered-entities-including-finfluencers-_75932.html)ਅਤੇ ਨਾ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਇੰਫਲੂਐਂਸਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਇਸ ਨੇ ਸੇਬੀ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ.

ਸੇਬੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਸੇਬੀ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:

ਸਿਰਫ ਰਜਿਸਟਰਡ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ.

ਸੇਬੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ:

• ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਖਤ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਨ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.

• ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.

• ਉਹ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ.

• ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਕ੍ਰੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
  👉 ਸੇਬੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਲਿਸਟ

ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਇੰਫਲੂਐਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰਨ ਦੇ ਅਸਲ ਜੋਖਮ

• ਪੰਪ-ਐਂਡ-ਡੰਪ ਸਕੀਮ: ਇਹ ਲੋਕ ਸ਼ੱਕੀ ਸਟਾਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹੋ.

• ਛੁੱਪੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ: ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਜਾਂ ਐਪਸ ਉਹ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਸ਼ੁਲਕ ਸਾਂਝਦਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ.

• ਪੂੰਜੀ ਨੁਕਸਾਨ: ਖਰਾਬ ਸਲਾਹ = ਖਰਾਬ ਫੈਸਲੇ = ਵਾਸਤਵਿਕ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ.

• ਕੋਈ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਹੀਂ: ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਸੁਝਾਅ" ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ.

ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਵਾਇਰਲ ਹੋਣਾ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ.

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰੀਏ

1. ਪਸੰਦ ਜਾਂ ਫਾਲੋਅਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੋ.

2. ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸੁਝਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸੈਬੀ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ.

3. ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਇੰਫਲੂਐਂਸਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਜਾਂ ਐਪਸ ਤੋਂ ਬਚੋ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.

4. ਕਦੇ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਪੈਨ, ਆਮਦਨ ਜਾਂ ਟੀਚੇ) ਸ਼ੇਅਰ ਨਾ ਕਰੋ.

5. ਸੇਬੀ ਨੂੰ ਜਾਂ cybercrime.gov.in ਰਾਹੀਂ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ.

ਅੰਤਿਮ ਗੱਲ: ਲਾਈਕਸ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਭਰੋਸਾ ਖਰੀਦਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ.

ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਤੀ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਐਸੀ ਸਲਾਹ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ - ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਇਰਲ ਜ਼ਬਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ‘ਤੇ.

ਸੇਬੀ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਿੱਖਿਅਤ, ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ.

ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰਨ, ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ-
ਪਾਉਜ਼ ਕਰੋ. ਜਾਂਚੋ. ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ.
ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਣੋ.